بزرگوارش زين عابدين و سيد ساجدين حضرت على بن الحسين ( عليه السلام ) زينت عبادت ورزان وفخر عارفان و شرف عابدان و سرور سالكان راه خدا مى باشد كه در مجلد پيشين با بخشى از فضايل و مناقب او ، آشنا شده ايم و در آينده نيز با مطالعهء دقيق صحيفهء سجاديه ( عليه السلام ) آشنايى بيشتر و عميق‌ترى خواهيم داشت او كه سرآمد بزرگان و سرور صالحان و نيكوكاران و صاحب صحيفه نورانى سجاديه ( عليه السلام ) و رسالهء حقوق و دهها اثر ديگر بود . امام باقر ( عليه السلام ) و عصر زندگى او عصر زندگى او مقارن با اوائل قرن دوم هجرى و مصادف با ضعف وفتور حكومت أموى ، و مقارن با اوان نشاط و روى كار آمدن زمامداران عباسى و عصر تحكيم موقعيت حكومتى عباسيان بود . در اين عصر ، فتوحات اسلامى گسترش مى يافت و ملل مختلف و اقوام متعدد به حوزه ء اسلامى رو مى آوردند و افرادى از مراكز اسلامى ( مكه و مدينه ) به مناطق مختلف مفتوحه مانند : ايران ، عراق ، مصر ، فلسطين ، هندوستان ، آذربايجان اعزام مى شدند مدارس قرآنى و مكاتب كلامى را در اين مناطق باز مى گشودند در ميان اين جمع افرادى مانند : عطاء بن ابى رياح ، طاووس بن كيسان ، جابر بن يزيد جعفى ، محمد بن مسلم ، ابوخالد كابلى و جمعى ديگر از افاضل ياران و اصحاب ديده مى شوند . با توسعه و گسترش فتوحات اسلامى به علت فاصلهء زمانى از عصر رسالت ، مردم تشنهء فراگيرى معارف اسلامى ، از سرچشمه‌هاى زلال آن بودند . مراجعات مكرر مردم به قرآن و فقه ، روز به روز شدت و سرعت مىگرفت . از اينرو تابعان ، و تابعان تابعان از مركز خلافت به شهرها و مناطق دور دست انتقال مى يافتند با پديد آمدن اين انتقالات ، حركتهاى سياسى وموضع گيريهاى كلامى و فرهنگى نيز در گوشه و كنار مطرح مى گرديد ريشه يا بىجدالهاى فكرى و تلقينات سياسى كه حكومت بنى اميه وبنى مروان جهت توجيه اعمال ستمگرانه ى خود مطرح مى ساختند : مانند : تجويز ارتكاب گناهان كبيره و توبهء گناهكار خلود يا عدم خلود در آتش . . . مورد توجه و پرسش قرار مى گرفت آنان در پى